Πατριωτική και δημοκρατική πάλη υπό το πρίσμα της σχέσης ταξικού και εθνικού και οι κρίσιμες αιχμές του αγώνα

του Μιχάλη Χονδροκούκη

Στα πεδία όπου η ταξική πάλη διεξάγεται διαμεσολαβημένα, η αποχώρηση στο όνομα μιας «καθαρής» ταξικής πάλης καταλήγει πάντα σε πολιτική αυτοπεριθωριοποίηση και αποτελεί ασυγχώρητη υπηρεσία στην αστική τάξη.

Η πατριωτική πάλη ενάντια στην εθνική καταπίεση και τη νεοαποικιοκρατία των διεθνών μονοπωλίων και η πάλη για τα δημοκρατικά δικαιώματα και τη λαϊκή κυριαρχία ενάντια στον εκφασιζόμενο αστικό κοινοβουλευτισμό διαμεσολαβούν την ταξική πάλη ενάντια στο κεφάλαιο. Μπορεί να μην αποτελούν έναν αγώνα που θέτει ως εμβληματικό στόχο του την κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας και του αστικού τρόπου παραγωγής, ωστόσο παλεύουν να εμποδίσουν την περαιτέρω προώθηση και τελικά να ακυρώσουν τη βασική στρατηγική του κεφαλαίου σήμερα, που περιλαμβάνει την αύξηση του οικονομικού, πολιτικού και στρατιωτικού ελέγχου του λαού μας από τους ιμπεριαλιστικούς μηχανισμούς του ευρωατλαντικού Άξονα (ΕΕ, ΔΝΤ, ΝΑΤΟ).

Όποιος δε βλέπει την αναγκαιότητα να αναπτυχθεί πολιτικό κίνημα σε αυτά τα επίπεδα, το οποίο θα συνδέεται με την πάλη για το σοσιαλισμό και δε θα απαλείφεται μπροστά του, αφήνει την αστική τάξη να παίζει χωρίς αντίπαλο και παραιτείται σε κρίσιμες στιγμές από τα πιο κρίσιμα πεδία διεξαγωγής της ταξικής πάλης.

Η κοινωνική μορφή κίνησης της ύλης εμφανίζει μεγάλη πολυμορφία και πολυπλοκότητα. Στα διάφορα επίπεδα των κοινωνικών σχέσεων, που προσδιορίζονται από τη βασική αντίθεση του αστικού τρόπου παραγωγής, αναπτύσσονται και νέες αντιθέσεις που αντιστοιχούν στους όρους του κάθε επιπέδου σχέσεων. Οι όροι αυτών των κοινωνικών σχέσεων και οι αντιθέσεις τους αντανακλώνται στις συνειδήσεις. Η διάγνωση της σχέσης αυτών των αντιθέσεων με τη βασική αντίθεση δε γίνεται αντιληπτή με την πρώτη ματιά και χρειάζεται συνειδητή ενασχόληση για να επιτευχθεί, πράγμα που η αστική τάξη το εμποδίζει με κάθε τρόπο. Μπορεί στο αλφαβητάρι του μαρξισμού να γράφεται φαρδιά πλατιά και να αναλύεται η σχέση βάσης και εποικοδομήματος, όμως, η πλειοψηφία του λαού δε διαβάζει αυτό το αλφαβητάρι. Ωστόσο, αυτό δε σημαίνει ότι οι μη μαρξιστές (δηλαδή η πλειονότητα του λαού) δεν μπορούν να πάρουν σωστή θέση και να σταθούν στον προοδευτικό πόλο τέτοιων αντιθέσεων. Όταν ο λαός μας ρίχτηκε στον αγώνα της Εθνικής Αντίστασης, δεν το έκανε διότι ανήγαγε την αντίθεση με τον κατακτητή στις σχέσεις παραγωγής ούτε διότι αντιλήφθηκε με όρους πολιτικής οικονομίας τη διπλή απόσπαση υπεραξίας που υφίσταται ένας υπόδουλος λαός από το κεφάλαιο. Η συνείδηση της ανάγκης υπεράσπισης της πατρίδας του λαού, του τόπου που ζει και χύνει τον ιδρώτα του, ήταν αρκετή για την κινητοποίησή του σε πρώτη φάση. Αλλά και ήταν αυτή η συνείδηση που τότε λειτούργησε ως ενδιάμεσο βήμα και στέρεα βάση για την προώθηση της ταξικής συνείδησης και την κινητοποίηση του λαού σε σοσιαλιστική κατεύθυνση. Το κίνημα ενάντια στη δικτατορία δε βασιζόταν στην ανάδειξη της σχέσης του φασισμού με τη μονοπωλιακή φάση του καπιταλισμού, αλλά στην ανάγκη ενός καταπιεσμένου λαού για στοιχειώδη δημοκρατικά δικαιώματα και απαλλαγή από την αμερικανοκρατία.

Όποιος θεωρούσε ταξικό πισωγύρισμα τον αγώνα για τη δημοκρατία και την εθνική ανεξαρτησία, παρέμεινε κλεισμένος σε ολιγομελείς ελιτίστικες ομαδούλες, χωρίς να προσφέρει κάτι στο κίνημα.

Όποιος έβλεπε στον αγώνα της εθνικής αντίστασης μόνο την ανάγκη για αγώνα ενάντια στο κεφάλαιο, φαντασιωνόταν ότι μπορεί να αφυπνίσει την ταξική συνείδηση των Γερμανών και Ιταλών στρατιωτών σε τέτοιο βαθμό, που να στραφούν από κοινού με τους Έλληνες ενάντια στα αφεντικά τους, και κατέκρινε την οργανωμένη εθνική αντίσταση του ΕΑΜ.

Η ζωή έδειξε το αδιέξοδο τέτοιων άκαρπων φαντασιώσεων και βουλησιαρχικών αντιλήψεων και τις έβαλε στο χρονοντούλαπο της ιστορίας… ποιος τις βγάζει πάλι έξω και γιατί;

Σήμερα είναι προφανής η άμεση στρατηγική επιδίωξη των διεθνών μονοπωλίων και των ιμπεριαλιστικών τους μηχανισμών για περαιτέρω βάθυνση του νεοαποικιοκρατικού ελέγχου της χώρας μας… Συνεπώς, η επαναστατική ταξική πάλη πρέπει να αντιπαραθέτει πρωτίστως ως καθήκον τη ματαίωση αυτών των ιμπεριαλιστικών σχεδίων. Άρα, να προσπαθεί να συσπειρώνει το λαό στη διεκδίκηση εθνικής ανεξαρτησίας και λαϊκής κυριαρχίας και στη δημιουργία ενός κεντρικού σχεδιασμού της παραγωγής με γνώμονα τις λαϊκές ανάγκες και με λαϊκό έλεγχο.

 

Όποιος επιμένει ότι ο χαρακτήρας του μετώπου και του προγράμματος πρέπει να είναι αντικαπιταλιστικός για να απαντήσει στη σημερινή επίθεση του κεφαλαίου, δεν αντιλαμβάνεται τι συνέπειες έχει για το χαρακτήρα και την τακτική του επαναστατικού κινήματος ο νεοαποικιοκρατικός ζυγός που βαραίνει το λαό μας, δεν αντιλαμβάνεται την ιδιαιτερότητα της συγκεκριμένης ιστορικής φάσης και τη στρατηγική του κεφαλαίου, και κατά συνέπεια, δεν αντιλαμβάνεται ποιο είναι το πολιτικό διακύβευμα της συγκυρίας.

 

Η πατριωτική και δημοκρατική πάλη έρχεται σε απευθείας ρήξη με τις στρατηγικές επιδιώξεις του διεθνούς μονοπωλιακού κεφαλαίου και των μηχανισμών του. Και είναι μια τέτοια πάλη που μπορεί να συσπειρώσει το λαό, χωρίς να απαιτεί πεισματικά μια αιφνίδια και αλματική πολιτική μεταμόρφωση των καταπιεσμένων μαζών, και βασίζεται στα πρώτα βήματα της συνείδησης των καταπιεσμένων· δηλαδή στην αναγνώριση της καταδυνάστευσής τους από τα διεθνή μονοπώλια, τους ιμπεριαλιστικούς μηχανισμούς και τις κυβερνήσεις-μαριονέτες, στην αναγνώριση της ανάγκης να γίνει ο λαός ανεξάρτητος και κυρίαρχος στον τόπο του, ώστε κανείς να μην του κλέβει το ψωμί και τη ζωή του. Ένας τέτοιος αγώνας δημιουργεί τη δυνατότητα να διαλυθούν πολλές αυταπάτες σχετικά με τα όρια της αστικής «δημοκρατίας» και το πραγματικό αντιλαϊκό περιεχόμενο της αστικής «εθνικής ανάπτυξης». Μέσα από έναν τέτοιο αγώνα μπορούν να μπουν τα θεμέλια για τη συνειδητοποίηση και διεκδίκηση ακόμη πιο προωθημένων πολιτικών στόχων. Πρόκειται για τα οργανωτικά και πολιτικά θεμέλια που δημιουργεί ένας λαός που μάχεται και συνειδητοποιεί τη δύναμη που αποκτά όταν είναι οργανωμένος απέναντι στους εκμεταλλευτές του.

Άμεσα ανάγκη έχουμε σήμερα για ένα ευρύ λαϊκό Μέτωπο ενάντια στον ευρωατλαντικό άξονα ΕΕ-ΗΠΑ και τις εναλλασσόμενες κυβερνήσεις-μαριονέτες του. Όποιος σήμερα παλεύει πραγματικά για τη δημιουργία του Μετώπου ενάντια στους ιμπεριαλιστικούς μηχανισμούς των μονοπωλίων, πρέπει να έχει ξεκάθαρες τις αιχμές του αγώνα, γιατί με αυτές θα μιλήσει στο λαό:

…αγώνας για εθνική ανεξαρτησία και λαϊκή κυριαρχία

…αγώνας για τα βασικά εργασιακά και δημοκρατικά δικαιώματα του λαού

…αγώνας για έναν κεντρικό σχεδιασμό της παραγωγής με γνώμονα τις λαϊκές ανάγκες

 

Αυτές οι αιχμές οφείλουν να βρίσκονται στην προμετωπίδα του αγώνα και δεν έχουν καμία απολύτως αξία εάν απλώς υπονοούνται ή κρύβονται πίσω από αμφίσημες διατυπώσεις. Στην πράξη, ό,τι δεν κωδικοποιείται σε σύνθημα, ό,τι δεν μπορεί να βροντοφωνάξει ο λαός… δεν μπορεί να δώσει το στίγμα του σε έναν αγώνα και μένει εκεί που το προόρισαν να μείνει η διστακτικότητα, η ατολμία ή η εσκεμμένη ασάφεια… στα αζήτητα των μακροσκελών αναλύσεων.