του Shi Zhihong*
Περιοδικό Qiushi, Τεύχος Σεπτεμβρίου – Οκτωβρίου, 2024
μετ. Δημήτρης Κούλος
επιμ. Διονύσης Περδίκης
Όπως έχει δηλώσει ο Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ, «Η λαϊκή δημοκρατία είναι η ζωτική δύναμη του σοσιαλισμού και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος των προσπαθειών μας για την οικοδόμηση μιας σύγχρονης σοσιαλιστικής χώρας σε όλες τις πτυχές. Η ολόπλευρη λαϊκή δημοκρατία είναι το καθοριστικό χαρακτηριστικό της σοσιαλιστικής δημοκρατίας· είναι δημοκρατία στην ευρύτερη, πιο γνήσια και πιο αποτελεσματική μορφή της». Κατά την τρίτη ολομέλεια, η 20ή Κεντρική Επιτροπή του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας (ΚΚΚ) υιοθέτησε το ψήφισμα «Για την περαιτέρω συνολική εμβάθυνση των μεταρρυθμίσεων με στόχο την προώθηση του κινεζικού εκσυγχρονισμού». Το ψήφισμα προσδιορίζει την «προώθηση της ολόπλευρης λαϊκής δημοκρατίας» ως έναν από τους επτά βασικούς τομείς για την προώθηση του κινεζικού εκσυγχρονισμού. Επιπλέον, το έγγραφο περιλαμβάνει μια ενότητα για την «προώθηση της ολόπλευρης λαϊκής δημοκρατίας» στα συστηματικά σχέδια για τη συνέχιση της συνολικής μεταρρύθμισης. Αυτό υπογραμμίζει περαιτέρω την κρίσιμη σημασία της σταθερής εφαρμογής της ολόπλευρης λαϊκής δημοκρατίας. Η ανάπτυξη της ολόπλευρης λαϊκής δημοκρατίας δεν αποτελεί μόνο μια ουσιώδη απαίτηση για τον κινεζικό εκσυγχρονισμό· αποτελεί επίσης μια ισχυρή κινητήρια δύναμη και θεσμική εγγύηση για την υλοποίηση του σοσιαλιστικού εκσυγχρονισμού υπό την ηγεσία του ΚΚΚ.
Η εξέλιξη της ολόπλευρης λαϊκής δημοκρατίας
Από θεωρητική σκοπιά, η έννοια της ολόπλευρης λαϊκής δημοκρατίας που εισήγαγε ο Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ αποτελεί ταυτόχρονα συνέχεια και καινοτομία των ιδεών για την προλεταριακή δημοκρατία που διατύπωσαν οι Καρλ Μαρξ και Φρίντριχ Ένγκελς, της σοσιαλιστικής δημοκρατίας που προώθησε ο Βλάντιμιρ Λένιν, καθώς και της λαϊκής δημοκρατίας που διατύπωσε ο Μάο Τσετούνγκ. Ταυτόχρονα, διατηρεί και αναπτύσσει περαιτέρω αυτές τις δημοκρατικές θεωρίες.
Αξιωματούχοι δήμων και χωριών συμμετέχουν μαζί με τους κατοίκους της περιοχής σε συζήτηση σχετικά με τα σχέδια ανοικοδόμησης μετά την καταστροφή, κατά τη διάρκεια διαβούλευσης για την ανοικοδόμηση στο χωριό Σονγκτζιαγκόου, στην κομητεία Τζισισάν της επαρχίας Γκανσού, στις 17 Ιανουαρίου 2024. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΥ XINHUA MA XIPING
Εξετάζοντας τις προσπάθειες του ΚΚΚ να ενώσει και να καθοδηγήσει τον λαό στην επιδίωξη, την υλοποίηση και την ανάπτυξη της δημοκρατίας, διαπιστώνουμε ότι, μετά την ίδρυσή του το 1921, το ΚΚΚ αφιερώθηκε στην οικοδόμηση μιας νέας κοινωνίας όπου ο λαός θα διοικούσε τη χώρα. Με βάση αυτό, θεμελίωσε το όραμα για ένα μελλοντικό κρατικό σύστημα και οδήγησε τον λαό στην πορεία επίτευξης αυτού. Κατά τη διάρκεια της περιόδου του Αγροτικού Επαναστατικού Πολέμου (1927-1937), το ΚΚΚ ίδρυσε την Κινεζική Σοβιετική Δημοκρατία στην Κεντρική Σοβιετική Περιοχή του Τζιανγκσί και ξεκίνησε τις πρώτες προσπάθειες για την ανάπτυξη ενός κρατικού και νομικού συστήματος. Κατά τη διάρκεια της περιόδου του Πολέμου Αντίστασης κατά της Ιαπωνικής Εισβολής (1937-1945), το Κόμμα ίδρυσε ένα κέντρο αντιιαπωνικής δημοκρατικής πολιτικής εξουσίας με έδρα το Γιανάν και εκπροσωπούμενο από την Παραμεθόρια Περιοχή Σανξί-Γκανσού-Νινγκξία. Σχημάτισε μια κυβέρνηση της παραμεθόριας περιοχής, τηρώντας την αρχή των «τριών τρίτων» (σύμφωνα με την οποία τα μέλη του Κομμουνιστικού Κόμματος, οι προοδευτικοί που δεν ανήκαν στο ΚΚΚ και οι μετριοπαθείς κατείχαν το ένα τρίτο των επίσημων θέσεων).
Σύμφωνα με αυτό το σύστημα, η Συνέλευση των Αντιπροσώπων λειτουργούσε ως το ανώτατο όργανο εξουσίας, ενώ ιδρύθηκαν επίσης νομοθετικά, διοικητικά και δικαστικά όργανα σε διάφορα επίπεδα. Μετά την ίδρυση της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας το 1949, το ΚΚΚ εφάρμοσε με δημιουργικό τρόπο τη μαρξιστική θεωρία του κράτους και εργάστηκε σταθερά για την οικοδόμηση ενός σοσιαλιστικού κρατικού συστήματος. Σταδιακά καθιέρωσε και εδραίωσε το κρατικό σύστημα της Κίνας, το σύστημα διακυβέρνησης, το θεμελιώδες πολιτικό σύστημα, τα βασικά πολιτικά συστήματα, τα βασικά οικονομικά συστήματα και άλλα σημαντικά συστήματα σε διάφορους τομείς. Έτσι, το κινεζικό σοσιαλιστικό σύστημα και το σοσιαλιστικό νομικό σύστημα βελτιώνονταν συνεχώς.
Από οικονομική άποψη, το βασικό σοσιαλιστικό οικονομικό σύστημα της Κίνας εξασφάλιζε πάντα ότι οι ζωτικές αρτηρίες της εθνικής οικονομίας παρέμεναν σταθερά στα χέρια όλου του λαού. Αυτό έχει προσφέρει μια σταθερή οικονομική βάση και υλική εγγύηση για τη διασφάλιση της λαϊκής διακυβέρνησης της χώρας και για την εφαρμογή της ολόπλευρης λαϊκής δημοκρατίας σε όλες τις διαδικασίες. Επιπλέον, έχει διασφαλίσει ουσιαστικά ότι η πολιτική εξουσία στην Κίνα δεν κατανέμεται με βάση την προσωπική θέση ή τον πλούτο, αλλά μοιράζεται ισότιμα μεταξύ όλων των πολιτών. Εγγυάται ότι η κρατική εξουσία εξυπηρετεί τα συμφέροντα του λαού και όχι αυτά του κεφαλαίου.
Από την άποψη της εξέλιξης της κύριας πρόκλησης που αντιμετωπίζει η κινεζική κοινωνία, διαπιστώνουμε ότι από την αυγή της νέας εποχής το 2012, η Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΚ, με τον Σι Τζινπίνγκ στο επίκεντρό της, έχει προσαρμοστεί στο νέο ιστορικό πλαίσιο. Έχει ακολουθήσει μια στρατηγική εθνικής αναγέννησης εν μέσω τεραστίων και πρωτόφαντων παγκόσμιων αλλαγών, έχει κατανοήσει πλήρως τα νέα χαρακτηριστικά και τις απαιτήσεις που προκύπτουν από τη μετατόπιση των κύριων κοινωνικών προκλήσεων της Κίνας και έχει ανταποκριθεί ενεργά στις νέες φιλοδοξίες και τις προσδοκίες του λαού όσον αφορά τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου. Ενώ εργάζεται για την εμβάθυνση της μεταρρύθμισης των θεσμών του Κόμματος και του κράτους και τον εκσυγχρονισμό του συστήματος και της ικανότητας διακυβέρνησης της Κίνας ώστε να συμβαδίζει με την εποχή, έχει διατηρήσει και αναπτύξει τα θεμελιώδη, βασικά και σημαντικά πολιτικά συστήματα για τον σοσιαλισμό με κινεζικά χαρακτηριστικά. Αυτό της επέτρεψε να εδραιώσει και να αναπτύξει το ευρύτερο δυνατό πατριωτικό ενωτικό μέτωπο, να βελτιώσει το σύστημα των θεσμών μέσω των οποίων ο λαός διοικεί τη χώρα και να ενθαρρύνει την ομαλή συμμετοχή του λαού στις πολιτικές υποθέσεις σύμφωνα με το νόμο.
Η ολόπλευρη λαϊκή δημοκρατία, ως αποκρυστάλλωση της καινοτόμου εμπειρίας της Κίνας στην ανάπτυξη δημοκρατικής πολιτικής θεωρίας, συστημάτων και πρακτικών, ενσωματώνει πλήρως διάφορες βασικές αρχές. Αυτές μπορούν να συνοψιστούν ως οι «δύο αναποφευκτότητες (Σ.τ.Μ., two inevitabilities)», οι «δύο πλήρεις ενσαρκώσεις», οι «δύο πλήρεις αρχές» και οι «δύο αδιάσπαστες ενσωματώσεις».
Οι «δύο αναποφευκτότητες» αναφέρονται στο γεγονός ότι η ανάπτυξη της ολόπλευρης λαϊκής δημοκρατίας αποτελεί το αναπόφευκτο αποτέλεσμα της ιστορίας, της θεωρίας και της πράξης, με βάση τις προσπάθειες του κινεζικού λαού στη σύγχρονη εποχή· αποτελεί επίσης αναπόφευκτη προϋπόθεση για τη διατήρηση της ουσιαστικής φύσης του ΚΚΚ και την εκπλήρωση του θεμελιώδους σκοπού του. Οι «δύο πλήρεις ενσαρκώσεις» αναφέρονται στο γεγονός ότι η ολόπλευρη λαϊκή δημοκρατία ενσαρκώνει πλήρως τόσο τον σοσιαλιστικό χαρακτήρα του κράτους όσο και την κυρίαρχη θέση του λαού. Ως εκ τούτου, χρησιμεύει για την καλύτερη εκπροσώπηση της βούλησης του λαού, την προστασία των δικαιωμάτων και των συμφερόντων του και την πυροδότηση της δημιουργικότητάς του. Οι «δύο πλήρεις αρχές» αναφέρονται στο γεγονός ότι η ολόπλευρη λαϊκή δημοκρατία της Κίνας βασίζεται τόσο σε ένα πλήρες σύνολο θεσμών και διαδικασιών όσο και στην πλήρη συμμετοχή στην πράξη. Οι «δύο αδιάσπαστες ενσωματώσεις» αναφέρονται στο γεγονός ότι η ολόπλευρη λαϊκή δημοκρατία ενσωματώνει αδιάσπαστα την ηγεσία του Κόμματος με τη διακυβέρνηση της χώρας από τον λαό και τη διακυβέρνηση βάσει του νόμου, καθώς και με το ενωμένο μέτωπο και τη συμβουλευτική δημοκρατία.
Το «ολόπλευρο» στην ολόπλευρη λαϊκή δημοκρατία
Ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2014, σε ομιλία του κατά τη διάρκεια συνεδρίου για τον εορτασμό της 65ης επετείου από την ίδρυση της Λαϊκής Πολιτικής Συμβουλευτικής Συνέλευσης της Κίνας, ο Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ αναφέρθηκε στην έννοια του «ολόπλευρου» στην κινεζική δημοκρατία, τονίζοντας ότι «η συμβουλευτική δημοκρατία είναι βαθιά ριζωμένη σε ολόκληρη τη διαδικασία της σοσιαλιστικής δημοκρατίας της Κίνας». Στις 2 Νοεμβρίου 2019, κατά τη διάρκεια επιθεώρησης του Κοινοτικού Κέντρου Γκουμπέι στην περιοχή Τσανγκνίνγκ της Σαγκάης, ο Πρόεδρος Σι διευκρίνισε περαιτέρω αυτή την έννοια, δηλώνοντας: «Ακολουθούμε την πορεία της σοσιαλιστικής πολιτικής προόδου με κινεζικά χαρακτηριστικά. Η λαϊκή δημοκρατία μας είναι μια δημοκρατία ολόπλευρη, όπου όλες οι σημαντικές νομοθετικές αποφάσεις λαμβάνονται σύμφωνα με τις διαδικασίες, υπόκεινται σε δημοκρατική συζήτηση και είναι αποτέλεσμα μιας αυστηρής δημοκρατικής διαδικασίας λήψης αποφάσεων». Η λαϊκή δημοκρατία μας χαρακτηρίζεται ως «ολόπλευρη» επειδή όλες οι σημαντικές αποφάσεις που λαμβάνονται από το Κόμμα και το κράτος, συμπεριλαμβανομένων των νομοθετικών αποφάσεων, βασίζονται σε καθιερωμένες διαδικασίες και δημοκρατική διαβούλευση. Κάθε απόφαση είναι το προϊόν μιας αυστηρής δημοκρατικής διαδικασίας. Αυτή η ολοκληρωμένη προσέγγιση ενσωματώνεται έτσι στην έννοια του «ολόπλευρου».
Η σύνταξη των εγγράφων της τρίτης ολομέλειας της 20ής Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΚ αποτέλεσε την επιτομή της ολόπλευρης λαϊκής δημοκρατίας. Στις 27 Νοεμβρίου 2023, η Κεντρική Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση σχετικά με τη συλλογή απόψεων για την ημερήσια διάταξη της τρίτης ολομέλειας της 20ής Κεντρικής Επιτροπής από όλες τις περιοχές, τα υπουργεία και τους τομείς, καθώς και από ορισμένους αξιωματούχους και ιδιώτες. Στις 7 Μαΐου 2024, το κείμενο της απόφασης διανεμήθηκε σε επιλεγμένα μέλη του Κόμματος, συμπεριλαμβανομένων συνταξιούχων ανώτερων αξιωματούχων του Κόμματος, για διαβούλευση. Ζητήθηκαν επίσης απόψεις από τις κεντρικές επιτροπές άλλων πολιτικών κομμάτων, από ηγέτες της Παν-κινεζικής Ομοσπονδίας Βιομηχανίας και Εμπορίου, από εξέχουσες προσωπικότητες χωρίς κομματική ιδιότητα, καθώς και από σχετικές επιχειρήσεις, ακαδημαϊκούς, και εμπειρογνώμονες. Η ομάδα σύνταξης μελέτησε προσεκτικά αυτές τις απόψεις και προτάσεις, ενσωματώνοντας όσες το δυνατόν περισσότερες, γεγονός που οδήγησε σε 221 αναθεωρήσεις του εγγράφου. Όπως επισήμανε ο Πρόεδρος Σι, «Καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας σύνταξης, ακολουθήσαμε μια δημοκρατική προσέγγιση προκειμένου να αντλήσουμε από ένα τεράστιο απόθεμα σοφίας». Δήλωσε επίσης: «Οι τοπικές αρχές, τα υπουργεία και οι τομείς των οποίων ζητήθηκε η γνώμη τους υπέβαλαν επίσης πολλές πολύτιμες προτάσεις σχετικά με το θέμα και το πλαίσιο του σχεδίου, καθώς και σχετικά με σημαντικά μεταρρυθμιστικά μέτρα που πρέπει να συμπεριληφθούν. Αυτό μας παρείχε ένα σημαντικό σημείο αναφοράς για τη σύνταξη της απόφασης».
Βουλευτές των λαϊκών συνελεύσεων ακούνε τις απόψεις και τις προτάσεις των κατοίκων της περιοχής σε μια παραδοσιακή αγορά στο υποδιαμέρισμα Σουντζουάνγκ, στην πόλη Χαϊάν της επαρχίας Τζιανγκσού, στις 11 Απριλίου 2024. PEOPLE’S DAILY / Φωτογραφία: Zhai Huiyong.
Γιατί λοιπόν δίνεται έμφαση στην έννοια του «ολόπλευρου»; Μια δήλωση του Προέδρου Σι Τζινπίνγκ μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα τη λογική πίσω από αυτό. Ο ίδιος έχει δηλώσει ότι «αν ο λαός ξυπνάει μόνο την ώρα των εκλογών και μετά επιστρέφει στη νάρκη, αν ακούει μόνο μεγαλοπρεπή συνθήματα κατά τη διάρκεια των προεκλογικών εκστρατειών αλλά δεν έχει φωνή μόλις τελειώσουν οι εκλογές, και αν τον καλοπιάνουν όταν ζητούν την ψήφο του αλλά τον περιφρονούν μόλις ολοκληρωθεί η καταμέτρηση, τότε δεν ζει σε μια αληθινή δημοκρατία». Με άλλα λόγια, μια δημοκρατία που παρέχει στους πολίτες μόνο το δικαίωμα ψήφου, αλλά όχι το δικαίωμα συμμετοχής με οποιονδήποτε άλλο τρόπο μετά τις εκλογές, είναι ατελής και ελαττωματική.
Η ολόπλευρη λαϊκή δημοκρατία ενσωματώνει τη δημοκρατία που εστιάζει στη διαδικασία με τη δημοκρατία που εστιάζει στα αποτελέσματα, τη διαδικαστική δημοκρατία με την ουσιαστική δημοκρατία, την άμεση δημοκρατία με την έμμεση δημοκρατία, και τη λαϊκή δημοκρατία με τη βούληση του κράτους. Ως εκ τούτου, είναι η δημοκρατία στην ευρύτερη, πιο γνήσια και πιο αποτελεσματική μορφή της. Αποτελεί μια ολοκληρωμένη δημοκρατική αλυσίδα που συνδέει όλα τα στάδια, συμπεριλαμβανομένων των δημοκρατικών εκλογών, των διαβουλεύσεων, της λήψης αποφάσεων, της διαχείρισης και της εποπτείας. Είναι μια πολυδιάστατη δημοκρατία που διαπερνά όλα τα επίπεδα και τους τομείς της πολιτικής και κοινωνικής ζωής της χώρας μας, και είναι μια δημοκρατία που καλύπτει τα πάντα και ενσωματώνει όλες τις πρωτοβουλίες και το έργο του κράτους. Η ενσωμάτωση και η σύνθεση όλων αυτών των στοιχείων είναι αυτό που ορίζει την πολύπλευρη λαϊκή δημοκρατία, η οποία είναι το αποτέλεσμα των σημαντικών θεωρητικών και πρακτικών επιτευγμάτων του ΚΚΚ στην καθοδήγηση του λαού για την προώθηση της σοσιαλιστικής πολιτικής προόδου στη νέα εποχή.
Ο περιεκτικός και εκτατικός χαρακτήρας της ολόπλευρης λαϊκής δημοκρατίας
Ο περιεκτικός χαρακτήρας της ολόπλευρης λαϊκής δημοκρατίας αντανακλάται σε δύο βασικές πτυχές. Πρώτον, περιλαμβάνει ένα πλήρες σύνολο θεσμικών διαδικασιών. Το κρατικό σύστημα της Κίνας είναι μια λαϊκή δημοκρατική δικτατορία υπό την ηγεσία της εργατικής τάξης και βασισμένη στη συμμαχία εργατών και αγροτών. Το σύστημα διακυβέρνησής της είναι το σύστημα των λαϊκών συνελεύσεων, ενώ τα βασικά πολιτικά της συστήματα είναι το σύστημα πολυκομματικής συνεργασίας και πολιτικής διαβούλευσης υπό την ηγεσία του ΚΚΚ, το σύστημα περιφερειακής εθνοτικής αυτονομίας, και το σύστημα αυτοδιοίκησης σε επίπεδο κοινότητας. Με βάση αυτά τα συστήματα, έχουμε εδραιώσει και αναπτύξει το ευρύτερο δυνατό πατριωτικό ενωτικό μέτωπο, έχουμε θεσπίσει ένα ολοκληρωμένο, εκτεταμένο και καλά συντονισμένο σύστημα θεσμών που εγγυώνται ότι ο λαός κυβερνά τη χώρα, και έχουμε αναπτύξει ποικίλους, ανοιχτούς και ομαλούς διαύλους για τη δημοκρατία.
Δεύτερον, η ολόπλευρη λαϊκή δημοκρατία εξασφαλίζει πλήρη συμμετοχή στην πράξη. Σύμφωνα με το νόμο, όλοι οι πολίτες μπορούν να συμμετέχουν σε δημοκρατικές εκλογές, διαβουλεύσεις, λήψη αποφάσεων, διαχείριση και εποπτεία. Από αυτές, οι δημοκρατικές διαβουλεύσεις αποτελούν μια σημαντική μορφή της ολόπλευρης λαϊκής δημοκρατίας. Το ολοκληρωμένο σύστημα δημοκρατικών διαβουλεύσεων της Κίνας έχει επιτρέψει τη συντονισμένη ανάπτυξη διαβουλεύσεων από πολιτικά κόμματα, λαϊκά συνέδρια, κυβερνητικά τμήματα, επιτροπές της Κινεζικής Λαϊκής Πολιτικής Συμβουλευτικής Διάσκεψης, λαϊκές οργανώσεις, κοινότητες και κοινωνικές οργανώσεις. Με τη σταθερή βελτίωση των διαφόρων θεσμικών πλατφορμών για διαβουλεύσεις, έχουμε προωθήσει την εκτεταμένη και θεσμοθετημένη ανάπτυξη της συμβουλευτικής δημοκρατίας σε διάφορα επίπεδα.
Η ολόπλευρη λαϊκή δημοκρατία συνδυάζει την εκλογική δημοκρατία με τη συμβουλευτική δημοκρατία. Εφαρμόζεται μέσω ενός συνδυασμού εκλογών, διαβουλεύσεων, λήψης αποφάσεων, διαχείρισης και εποπτείας και καλύπτει τους τομείς της οικονομίας, της πολιτικής, του πολιτισμού, της κοινωνίας, του περιβάλλοντος καθώς και άλλους. Αυτό συνέβαλε στη δημιουργία ενός συνεπούς, ολοκληρωμένου και συντονισμένου συστήματος που επιτρέπει την τακτική και ευρεία συμμετοχή, διασφαλίζοντας έτσι ότι οι επιθυμίες του λαού εκπροσωπούνται και η φωνή του ακούγεται σε όλες τις πτυχές της πολιτικής και κοινωνικής ζωής. Επιπλέον, η ολόπλευρη λαϊκή δημοκρατία έχει συμβάλει στον εμπλουτισμό και την επέκταση των εννοιών και των πρακτικών της προσπάθειάς μας για τον εκσυγχρονισμό της εθνικής διακυβέρνησης. Δεν έχει ενισχύσει μόνο την αίσθηση συμμετοχής των πολιτών στη διαδικασία της σύγχρονης εθνικής διακυβέρνησης, αλλά έχει επίσης ενισχύσει την αποτελεσματικότητα της σύγχρονης εθνικής διακυβέρνησης.
Ο εκτατικός χαρακτήρας της ολόπλευρης λαϊκής δημοκρατίας αντανακλάται στο γεγονός ότι όλοι οι πολίτες απολαμβάνουν εκτεταμένα δημοκρατικά δικαιώματα. Σύμφωνα με τις διατάξεις του Συντάγματος και του νόμου, όλοι οι Κινέζοι διαχειρίζονται τις κρατικές, οικονομικές, πολιτιστικές και κοινωνικές υποθέσεις με διάφορους τρόπους και μορφές. Το κινεζικό Σύνταγμα ορίζει ότι οι πολίτες έχουν το δικαίωμα να ψηφίζουν και να υποβάλλουν υποψηφιότητα στις εκλογές, καθώς και να ενημερώνονται, να συμμετέχουν, να εκφράζουν τη γνώμη τους και να ασκούν έλεγχο επί των εθνικών και κοινωνικών υποθέσεων. Έχουν επίσης το δικαίωμα να ασκούν κριτική και να υποβάλλουν προτάσεις σχετικά με οποιοδήποτε κρατικό όργανο ή δημόσιο υπάλληλο. Μέσω της ολόπλευρης λαϊκής δημοκρατίας, ο κινεζικός λαός συμμετέχει στη διαχείριση των κρατικών υποθέσεων και των κοινωνικών, οικονομικών και πολιτιστικών υποθέσεων με εκτεταμένο τρόπο· ασκεί επίσης πλήρως τα δημοκρατικά του δικαιώματα στην καθημερινή ζωή. Ως αποτέλεσμα, ο καθένας διαδραματίζει πολλαπλούς ρόλους στην προώθηση της δημοκρατίας και απολαμβάνει τα αντίστοιχα δημοκρατικά δικαιώματα κατά τη διαδικασία αυτή.
Στην Κίνα, τα ανθρώπινα δικαιώματα γίνονται πλήρως σεβαστά και προστατεύονται. Η Κίνα έχει δημιουργήσει το μεγαλύτερο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης στον κόσμο, με τον αριθμό των ατόμων που καλύπτονται από βασική ιατρική ασφάλιση να υπερβαίνει τα 1,3 δισεκατομμύρια και τον αριθμό όσων καλύπτονται από βασική ασφάλιση γήρατος να ξεπερνά το 1 δισεκατομμύριο. Οι άνθρωποι αποκτούν επίσης συνεχώς ένα ισχυρότερο αίσθημα ικανοποίησης, ευτυχίας, και ασφάλειας. Τα δικαιώματά τους στη διαβίωση, την ανάπτυξη, και την υγεία, προστατεύονται πλήρως, ενώ τα οικονομικά, πολιτικά, πολιτιστικά, κοινωνικά, περιβαλλοντικά και άλλα δικαιώματά τους συνεχίζουν να διευρύνονται. Η Κίνα έχει επίσης εξασφαλίσει τη νίκη στον αγώνα κατά της φτώχειας, έχει ολοκληρώσει την οικοδόμηση μιας κοινωνίας με σχετική ευημερία από κάθε άποψη και έχει σημειώσει σταθερή πρόοδο προς την κοινή ευημερία. Χάρη σε αυτά τα επιτεύγματα, το εύρος και η ουσία των δικαιωμάτων που απολαμβάνει ο κινεζικός λαός συνεχίζουν να διευρύνονται και να βαθαίνουν. Επιπλέον, ο Αστικός Κώδικας της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας εγκρίθηκε στις 28 Μαΐου 2020, κατά την τρίτη σύνοδο της 13ης Εθνικής Λαϊκής Συνέλευσης, και τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2021. Καθορίζοντας με σαφήνεια τα προσωπικά δικαιώματα, τα δικαιώματα ιδιοκτησίας, και τα δικαιώματα της προσωπικότητας των πολιτών, ο Αστικός Κώδικας αντανακλά μια ολοκληρωμένη δέσμευση για την προστασία των δικαιωμάτων όλων των ανθρώπων.
Το 19ο Εθνικό Συνέδριο του ΚΚΚ, η τέταρτη και η πέμπτη ολομέλεια της 19ης Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΚ, καθώς και το 20ο Εθνικό Συνέδριο του ΚΚΚ, καθόρισαν μια σειρά σχεδίων με στόχο, έως το 2035, η Κίνα να έχει εκσυγχρονίσει ουσιαστικά το σύστημα και την ικανότητα διακυβέρνησής της, να έχει βελτιώσει το σύστημα της ολόπλευρης λαϊκής δημοκρατίας και να έχει οικοδομήσει ένα κράτος, μια κυβέρνηση και μια κοινωνία που βασίζονται στο νόμο. Με βάση τα παραπάνω, έως την 100η επέτειο της ίδρυσης της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας το 2049, το σύστημα και η ικανότητα διακυβέρνησης της Κίνας θα έχουν εκσυγχρονιστεί πλήρως. Η τρίτη σύνοδος ολομέλειας της 20ης Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΚ έθεσε επίσης μια σειρά μεταρρυθμιστικών στόχων. Αυτοί περιλαμβάνουν την ενίσχυση των θεσμών μέσω των οποίων ο λαός διοικεί τη χώρα, τη βελτίωση των μηχανισμών της συμβουλευτικής δημοκρατίας, την ενίσχυση της δημοκρατίας σε επίπεδο κοινότητας, και την οικοδόμηση ενός ευρέος ενωμένου μετώπου. Η Κεντρική Επιτροπή κάλεσε ολόκληρο το Κόμμα να λάβει ρεαλιστικά, αποφασιστικά και αποτελεσματικά μέτρα για να εξασφαλίσει την εφαρμογή αυτών των σχεδίων μεταρρύθμισης, τονίζοντας ότι η δοκιμασία της μεταρρύθμισης θα έγκειται στο πόσο καλά θα λειτουργήσει, τι θα προσφέρει, και πόση ικανοποίηση θα φέρει στον λαό μας.
Για να υλοποιήσουμε τα σχέδια της τρίτης ολομέλειας σχετικά με την προώθηση της ολόπλευρης λαϊκής δημοκρατίας, πρέπει να παραμείνουμε σταθερά στον δρόμο της σοσιαλιστικής πολιτικής προόδου με κινεζικά χαρακτηριστικά και να διαφυλάξουμε και να βελτιώσουμε τα θεμελιώδη, βασικά και σημαντικά πολιτικά συστήματα της χώρας μας. Πρέπει να αναπτύξουμε ποικίλες μορφές δημοκρατίας σε όλα τα επίπεδα και να διασφαλίσουμε ότι η αρχή της διακυβέρνησης της χώρας από τον λαό εκφράζεται με συγκεκριμένους και ορατούς τρόπους σε όλες τις πτυχές των πολιτικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων της Κίνας.
Η ολόπλευρη λαϊκή δημοκρατία εμπίπτει επίσης στο πεδίο της προώθησης της υψηλής ποιότητας δημοκρατικής ανάπτυξης. Από την ιστορία, μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι η εξισορρόπηση μεταξύ ζωτικότητας και τάξης έχει αποδειχθεί σταθερά μια παγκόσμια πρόκληση στην προώθηση της διαδικασίας εκσυγχρονισμού. Ο εκσυγχρονισμός της Κίνας μπορεί και πρέπει να επιτύχει μια δυναμική ισορροπία που θα καλλιεργεί τη ζωτικότητα χωρίς χάος και θα προάγει τόσο τη ζωντάνια όσο και την τάξη. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η ανάπτυξη της λαϊκής δημοκρατίας σε όλη τη διαδικασία μας επιτρέπει να χειριζόμαστε σωστά τα προβλήματα του λαού υπό νέες συνθήκες και να επιλύουμε ζητήματα σε επίπεδο κοινότητας καθώς προκύπτουν. Μας επιτρέπει να εφαρμόζουμε ένα σύστημα κοινωνικής διακυβέρνησης βασισμένο στη συνεργασία, τη συμμετοχή και την κατανομή των οφελών. Αυτό θα συμβάλει στη διασφάλιση θετικών αλληλεπιδράσεων μεταξύ, αφενός, των προσπαθειών διακυβέρνησης της κυβέρνησης και, αφετέρου, της αυτορρύθμισης της κοινωνίας και της αυτοδιαχείρισης των κατοίκων, προωθώντας έτσι μια κοινότητα κοινωνικής διακυβέρνησης όπου όλοι αναλαμβάνουν ευθύνες και μοιράζονται τα οφέλη. Μας επιτρέπει επίσης να ενισχύσουμε και να καινοτομήσουμε την κοινωνική διακυβέρνηση σε επίπεδο κοινότητας, αναζωογονώντας έτσι κάθε «κύτταρο» της κοινωνίας μας. Δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην κοινωνική ισότητα και δικαιοσύνη και συμβάλλει στην προώθηση της ολόπλευρης ανάπτυξης των ανθρώπων και της συνολικής κοινωνικής προόδου. Τέλος, θα βοηθήσει να καθοδηγήσει τους πολίτες ώστε να εκφράζουν τα αιτήματά τους και να προστατεύουν τα δικαιώματα και τα συμφέροντά τους με νόμιμο και λογικό τρόπο, ενώ παράλληλα θα διασφαλίσει ότι θα καταπολεμήσουμε διάφορες παράνομες και εγκληματικές δραστηριότητες που προκαλούν σοβαρή ανησυχία στο κοινό, σύμφωνα με το νόμο. Όλα αυτά τα μέτρα μαζί θα διασφαλίσουν ότι οι πολίτες μας μπορούν να ζουν και να εργάζονται με ειρήνη και ικανοποίηση.
Κάνοντας νέες συμβολές στην πολιτική πρόοδο της ανθρωπότητας
Για να προωθήσουμε την αναγέννηση του κινεζικού έθνους σε όλα τα μέτωπα μέσω του κινεζικού εκσυγχρονισμού, δεν πρέπει μόνο να μετατρέψουμε την Κίνα σε μια μεγάλη σύγχρονη σοσιαλιστική χώρα, αλλά και να αναζωογονήσουμε τον κινεζικό πολιτισμό ως μέρος της προσπάθειας για εθνική αναγέννηση. Σε τελετή για τον εορτασμό της εκατονταετίας του ΚΚΚ το 2021, ο Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ δήλωσε τόσο στο εγχώριο όσο και στο διεθνές κοινό: «Καθώς υποστηρίξαμε και αναπτύξαμε τον σοσιαλισμό με κινεζικά χαρακτηριστικά και προωθήσαμε τη συντονισμένη πρόοδο σε υλικό, πολιτικό, πολιτιστικό-ηθικό, κοινωνικό, και οικολογικό επίπεδο, ανοίξαμε ένα νέο και μοναδικά κινεζικό μονοπάτι προς τον εκσυγχρονισμό και δημιουργήσαμε ένα νέο μοντέλο για την ανθρώπινη πρόοδο».
Υπό την ισχυρή ηγεσία και την ορθή καθοδήγηση του ΚΚΚ, η Κίνα δεν επέλεξε να ακολουθήσει την παλιά πορεία των δυτικών χωρών στην επιδίωξη του εκσυγχρονισμού. Αντίθετα, χαράξαμε μια μοναδική κινεζική πορεία εκσυγχρονισμού. Ομοίως, στην ανάπτυξη της σοσιαλιστικής δημοκρατίας, η Κίνα δεν επέλεξε να αντιγράψει απλώς τα δυτικά δημοκρατικά μοντέλα. Αντίθετα, καλλιεργήσαμε ένα νέο είδος πολιτικής προόδου με τη μορφή της δημοκρατίας κινεζικού τύπου. Όπως σημείωσε ο Πρόεδρος Σι, έχει αποδειχθεί στην πράξη ότι ο κινεζικός εκσυγχρονισμός είναι τόσο εφικτός (Σ.τ.Μ., viable) όσο και βιώσιμος (Σ.τ.Μ., sustainable)· είναι, στην πραγματικότητα, η μόνη σωστή πορεία που μας ανοίγεται για την οικοδόμηση μιας ισχυρής χώρας και την πραγματοποίηση της εθνικής αναγέννησης. Έχει επίσης αποδειχθεί στην πράξη ότι, μέσα από έναν αιώνα εξερεύνησης, το ΚΚΚ έχει χαράξει με επιτυχία και ακολουθεί σταθερά μια πορεία σοσιαλιστικής πολιτικής προόδου με κινεζικά χαρακτηριστικά. Στην Κίνα, η δημοκρατία κινεζικού τύπου έχει αποδειχθεί τόσο εφικτή όσο και εξαιρετικά αποτελεσματική.
Τον Νοέμβριο του 2022, κατά τη διάρκεια συνάντησης με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν στο Μπαλί της Ινδονησίας, ο Πρόεδρος Σι δήλωσε: «Η ελευθερία, η δημοκρατία, και τα ανθρώπινα δικαιώματα αποτελούν κοινές φιλοδοξίες της ανθρωπότητας. Αποτελούν επίσης αδιάκοπο στόχο του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν τη δημοκρατία αμερικανικού τύπου και η Κίνα τη δημοκρατία κινεζικού τύπου, οι οποίες και οι δύο συνάδουν με τις αντίστοιχες εθνικές συνθήκες κάθε χώρας. Η ολόπλευρη λαϊκή δημοκρατία που εφαρμόζουμε στην Κίνα έχει τις ρίζες της στις εθνικές συνθήκες της χώρας μας, στην ιστορία και στον πολιτισμό της. Αντανακλά τη βούληση του λαού μας και, όπως και εσείς, είμαστε πολύ περήφανοι για το σύστημά μας. Κανένα δημοκρατικό σύστημα δεν είναι τέλειο ή χωρίς ελαττώματα· όλα απαιτούν συνεχή ανάπτυξη και βελτίωση. Οποιεσδήποτε συγκεκριμένες διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών μπορούν να επιλυθούν μέσω συζήτησης σε βάση ισότητας. Η λεγόμενη αφήγηση “δημοκρατία εναντίον αυταρχισμού” δεν αποτελεί το καθοριστικό χαρακτηριστικό του σημερινού κόσμου μας, πόσο μάλλον δεν αντιπροσωπεύει την τάση της εποχής μας.»
Με μια μοναδική κουλτούρα, μια μοναδική ιστορία και μοναδικές υποκείμενες συνθήκες, ήταν αναπόφευκτο η Κίνα να επιλέξει να ακολουθήσει μια πορεία ανάπτυξης κατάλληλη για τα χαρακτηριστικά της. Τα οκτώ κριτήρια του Προέδρου Σι για την αξιολόγηση του κατά πόσον το πολιτικό σύστημα μιας χώρας είναι δημοκρατικό και αποτελεσματικό, καθώς και το πλαίσιο τεσσάρων σημείων που έχει διατυπώσει για να προσδιοριστεί αν μια χώρα είναι πραγματικά δημοκρατική και αν ο λαός κυβερνά πραγματικά τη χώρα, προσφέρουν μια ορθή και συστηματική ανάλυση της μοναδικότητας, των πλεονεκτημάτων και της βιωσιμότητας της σοσιαλιστικής δημοκρατίας της Κίνας και της πορείας της σοσιαλιστικής πολιτικής προόδου με κινεζικά χαρακτηριστικά.
Μεταξύ των διαφόρων συστημάτων μιας χώρας, το πολιτικό σύστημα διαδραματίζει ιδιαίτερα κεντρικό ρόλο. Ο Πρόεδρος Σι έχει τονίσει ότι, για να ενισχύσουμε την εμπιστοσύνη στο σύστημα του κινεζικού σοσιαλισμού, πρέπει πρώτα να διατηρήσουμε την εμπιστοσύνη μας στο κινεζικό σοσιαλιστικό πολιτικό σύστημα και να ενισχύσουμε την εμπιστοσύνη και την αποφασιστικότητά μας να ακολουθήσουμε την κινεζική σοσιαλιστική πορεία πολιτικής προόδου. Τα τελευταία χρόνια, οι δυτικές δημοκρατικές θεωρίες και πρακτικές έχουν αντιμετωπίσει επανειλημμένες αποτυχίες, με αποτέλεσμα τον αυξανόμενο σκεπτικισμό και τις προκλήσεις από όλες τις πλευρές. Σε αυτό το πλαίσιο, η συνεχής προώθηση της ανάπτυξης της σοσιαλιστικής δημοκρατικής θεωρίας και η δημιουργία νέων μορφών δημοκρατικής διακυβέρνησης έχουν θετική σημασία όχι μόνο για την πολιτική ανάπτυξη της χώρας μας, αλλά ακόμη περισσότερο για την πολιτική πρόοδο της ανθρωπότητας στο σύνολό της.
*Ο Σι Ζιχόνγκ είναι πρώην αναπληρωτής διευθυντής του Γραφείου Έρευνας Πολιτικής της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΚ.
(Αρχικά δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Qiushi, κινεζική έκδοση, αρ. 15, 2024)
