Ιράν εναντίον αμερικανικού ιμπεριαλισμού: Συνέντευξη με τους Navid Farnia και Nina Farnia

μετ. Δημοσθένης Γκότσης από το pambazuka.org

επιμ. Διονύσης Περδίκης*

Απαντήσεις σε ερωτήσεις σχετικά με τις διαμαρτυρίες στο Ιράν, τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό και την ιρανική αντίσταση.

Το Ιράν βιώνει διαμαρτυρίες από τις 28 Δεκεμβρίου 2025. Αυτή η συνέντευξη αποκαλύπτει τους διάφορους εγχώριους και διεθνείς παράγοντες που σχετίζονται με τις διαμαρτυρίες και την αντίσταση ενάντια στον ιμπεριαλισμό.

1. Δυναμική της κατάστασης: Μπορείτε να ιστορικοποιήσετε λίγο την έκρηξη των πρόσφατων διαδηλώσεων; Αποτελούν συνέχεια άλλων διαδηλώσεων που έλαβαν χώρα στο Ιράν τα τελευταία χρόνια; Στην απάντησή σας, μπορείτε να ενσωματώσετε την τοπική δυναμική (π.χ. το ζήτημα του φύλου, τη σημασία του Tudeh – Κομμουνιστικό Κόμμα του Ιράν – αν υπάρχει) με τους παγκόσμιους παράγοντες που παρεμβαίνουν στο Ιράν;

Οι διαμαρτυρίες στο Ιράν ξεκίνησαν μετά από μια σοβαρή πτώση της αξίας του εθνικού νομίσματος, του ριάλ, κατά 30 έως 40 τοις εκατό. Αυτό προκλήθηκε από κυρώσεις και σκόπιμη χειραγώγηση του νομίσματος από την πλευρά των ΗΠΑ και των ευρωπαϊκών παραγόντων. Στην πραγματικότητα, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Scott Bessent, ανακοίνωσε στο Νταβός την πολιτική «οικονομικής διπλωματίας» που έχουν εφαρμόσει οι ΗΠΑ εναντίον του Ιράν, η οποία περιλαμβάνει τη χειραγώγηση του νομίσματος.

Μετά την πτώση της αξίας του ριάλ, χιλιάδες έμποροι και καταστηματάρχες διαδήλωσαν. Αξιωματούχοι της κυβέρνησης συναντήθηκαν γρήγορα μαζί τους και με τα συνδικάτα και κατάρτισαν ένα σχέδιο για την αντιμετώπιση των προβλημάτων. Μετά την επίλυση των ανησυχιών των διαδηλωτών, η Μοσάντ και οι ΗΠΑ ξεκίνησαν αστικές πολεμικές επιχειρήσεις σε μεγάλες πόλεις σε όλο το Ιράν, με σκοπό να παραποιήσουν και να μετατρέψουν τα αιτήματα των Ιρανών σε μια επιχείρηση αλλαγής καθεστώτος. Χιλιάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν από αυτούς τους ξένους πράκτορες με μεθόδους που μοιάζουν τρομακτικά με αυτές του ISIS και των σιωνιστών, όπως κοψίματα λαιμών, αποκεφαλισμοί κλπ.

Το ζήτημα του φύλου στο Ιράν είναι σημαντικό, διότι τα δυτικά μέσα ενημέρωσης και οι ειδήμονες το προσεγγίζουν σε μεγάλο βαθμό με τρόπο αποσπασματικό και αντιεπιστημονικό. Ωστόσο, είναι σημαντικό να οπλιστούμε με γεγονότα, με πραγματικές πληροφορίες. Για παράδειγμα, οι Ιρανές γυναίκες συνεχίζουν να κυριαρχούν στον φοιτητικό πληθυσμό των πανεπιστημίων και στους τομείς των θετικών επιστημών. Είναι ενεργές σε όλα τα επίπεδα της κοινωνίας. Αυτό συνέβη μόνο μετά την Επανάσταση του 1979, όταν ο αλφαβητισμός των γυναικών αυξήθηκε δραματικά. Στο βαθμό που θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε την ενδυμασία των γυναικών ως μέτρο της απελευθέρωσης των γυναικών, η κυβέρνηση δεν επιβάλλει πλέον περιορισμούς σχετικά με το χιτζάμπ. Ωστόσο, θα έλεγα ότι αυτή είναι μια εξαιρετικά καπιταλιστική, ατομικιστική και, ειλικρινά, οπισθοδρομική μέθοδος αξιολόγησης της απελευθέρωσης, καθώς επαναφέρει στο επίκεντρο το καπιταλιστικό βλέμμα στο εμπορευματοποιημένο σώμα ως το κύριο μέτρο, αντί για την πραγματική ανάπτυξη και συμμετοχή των γυναικών στην κοινωνία ως πλήρη ανθρώπινα όντα.

Όσον αφορά το κόμμα Tudeh, έχασε μεγάλο μέρος των μελών, της επιρροής, και της εξουσίας του κατά τη διάρκεια της μοναρχίας, μετά από σκληρή καταστολή. Η ακμή του ήταν πριν από σχεδόν έναν αιώνα, μετά την οποία αντικαταστάθηκε ουσιαστικά από πιο ριζοσπαστικές αριστερές δυνάμεις. Συνέχισε να είναι ένα σχετικά μικρό πολιτικό κόμμα, με μερικές χιλιάδες μέλη, κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του 1979 και μετά. Υπέστη κριτική από την ιρανική αριστερά μετά την Επανάσταση, επειδή υποστήριξε δημοσίως και συμμετείχε στην ίδρυση της Ισλαμικής Δημοκρατίας, αλλά κρυφά προσπάθησε να την αποσταθεροποιήσει κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ, με απόπειρες οργάνωσης στρατιωτικής εξέγερσης. Εκείνη την εποχή, το μεγαλύτερο μέρος της ιρανικής αριστεράς ενώθηκε για να υπερασπιστεί την εθνική κυριαρχία ενάντια στην εισβολή των συμμάχων των ΗΠΑ. Το άλλο σημαντικό πολιτικό κόμμα που εξέφρασε αυτό το είδος οπορτουνισμού ήταν το Mujahedin-e-Khalq, το οποίο τώρα συνεργάζεται ρητά με τη CIA και τη Μοσάντ. Χωρίς σύγχρονη σημασία, σαφή στρατηγική και πολιτική ειλικρίνεια, το κόμμα Tudeh αντιμετωπίζεται με μεγάλη δυσπιστία και απορρίπτεται. Αξίζει να σημειωθεί ότι η πτώση της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν δεν θα είναι καλή για τους εργάτες, τους αγρότες, τις γυναίκες, τους νέους, και τους ηλικιωμένους. Η Συρία και η Λιβύη είναι διδακτικές από αυτή την άποψη, όπως και η πτώση της Σοβιετικής Ένωσης. Θα το εξηγήσω περαιτέρω, αργότερα στη συνέντευξη.

2. Ιστορία του αντιιμπεριαλισμού μέχρι σήμερα: Καταπολέμηση των δυτικών κυρίαρχων (Σ.τ.Μ., mainstream) μέσων ενημέρωσης που χαρακτηρίζουν το καθεστώς ως «αυταρχικό» και «θεοκρατικό». Πώς χρησιμοποιούνται αυτοί οι χαρακτηρισμοί για να απονομιμοποιήσουν την ακλόνητη αντιιμπεριαλιστική στάση της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν;

Πρώτον, πρέπει να σημειωθεί ότι η θέση του Ιράν υπέρ των καταπιεσμένων λαών «οπουδήποτε στον κόσμο» είναι κατοχυρωμένη στο σύνταγμά του. Η Ισλαμική Δημοκρατία έχει εφαρμόσει αυτή τη θέση στην πράξη καθ’ όλη τη διάρκεια της ύπαρξής της, αλλά αυτό είναι ιδιαίτερα εμφανές σήμερα στις συμμαχίες της. Το Ιράν έχει σημαντικές συμμαχίες στην περιοχή της Δυτικής Ασίας με κρατικούς και μη κρατικούς φορείς που έχουν επίσης δεσμευτεί για την εθνική απελευθέρωση και τον αντιιμπεριαλισμό. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το Ιράν έχει υποστηρίξει σταθερά την παλαιστινιακή αντίσταση, συμπεριλαμβανομένης της Χαμάς, της Παλαιστινιακής Ισλαμικής Τζιχάντ, και άλλων οργανώσεων της αντίστασης. Στην πραγματικότητα, όπως τόνισε ο αείμνηστος παλαιστίνιος ακτιβιστής Νιζάρ Μπανάτ, το Ιράν είναι η μόνη χώρα στον κόσμο με μόνιμη ρήτρα στον εθνικό προϋπολογισμό της που υποστηρίζει την Παλαιστινιακή Επανάσταση. Η υποστήριξη του Ιράν στην αντιιμπεριαλιστική αντίσταση διαχέεται επίσης σε ολόκληρη την περιοχή. Υποστηρίζει τη Χεζμπολάχ στο Λίβανο, την Ανσάρ Αλλάχ στην Υεμένη, και τις Λαϊκές Δυνάμεις Κινητοποίησης στο Ιράκ, οι οποίες έχουν αντισταθεί στην ξένη κυριαρχία στην πατρίδα τους (μαζί, αυτές οι δυνάμεις στο Ιράν, την Υεμένη, την Παλαιστίνη, το Ιράκ, και το Λίβανο, αποτελούν τον Άξονα της Αντίστασης). Το Ιράν διαδραμάτισε επίσης σημαντικό ρόλο στην υποστήριξη της συριακής κυβέρνησης ενάντια στις επιθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ, μέχρι την ανατροπή της τον Δεκέμβριο του 2024. Και πέρα από την περιοχή, το Ιράν έχει καλλιεργήσει φιλικές σχέσεις με τη Βενεζουέλα, με την οποία συνεργάζεται σε διάφορους κλάδους, καθώς και με την Κούβα, την Λαϊκή Δημοκρατία της Κορέας, τη Συμμαχία των Κρατών του Σαχέλ και, φυσικά, την Κίνα και τη Ρωσία. Ο κοινός παρονομαστής όλων αυτών των χωρών είναι η αντίστασή τους στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό. Ο ιμπεριαλισμός στοχεύει κάθε χώρα με διάφορους τρόπους, είτε με κυρώσεις, αποκλεισμούς, πόλεμους δια αντιπροσώπων, τρομοκρατικές επιθέσεις, βομβαρδισμούς, είτε με απροκάλυπτες εισβολές και στρατιωτικές κατοχές.

Το Ιράν αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή για τα σιωνιστικά-ιμπεριαλιστικά συμφέροντα στην περιοχή, και οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαντλούν τις επιλογές τους για την ανατροπή της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Δεν είναι λοιπόν τυχαίο ότι τα δυτικά ΜΜΕ περιγράφουν την Ισλαμική Δημοκρατία ως «καθεστώς» ή «αυταρχική», γιατί έτσι ακριβώς χαρακτηρίζουν κάθε χώρα που αντιτίθεται στην κυριαρχία των ΗΠΑ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να ευτελίσουν και να ποινικοποιήσουν την αντιιμπεριαλιστική αντίσταση, και ιστορικά το έχουν κάνει αυτό στο όνομα της «ελευθερίας» και της «δημοκρατίας». Ωστόσο, η κυβέρνηση Τραμπ έχει εγκαταλείψει σε μεγάλο βαθμό αυτές τις προσποιήσεις. Αυτή η πραγματικότητα αντικατοπτρίζει την αποτυχία του φιλελευθερισμού να περιορίσει και να κατευνάσει την αντιιμπεριαλιστική αντίσταση.

3. Ανάπτυξη στο πλαίσιο του ιμπεριαλιστικού συστήματος: Η εθνική κυριαρχική ανάπτυξη του Ιράν πλήττεται από κυρώσεις και οικονομικό πόλεμο. Ορισμένοι κριτικοί υποστηρίζουν ότι το Ιράν είναι ακόμη και καπιταλιστική χώρα. Μπορείτε να εξηγήσετε πώς αυτή η προσέγγιση αγνοεί τον ρόλο του ιμπεριαλισμού και τον αντίκτυπό του στις εργατικές τάξεις στο Ιράν;

Το χαρακτηριστικό γνώρισμα της εποχής στην οποία ζούμε είναι ο ιμπεριαλισμός υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, η κύρια αντίφαση στον κόσμο σήμερα. Ο ιμπεριαλισμός χαρακτηρίζεται από υλικές σχέσεις εκμετάλλευσης μεταξύ του Βορείου και του Νότιου Ημισφαιρίου. Ως η κεντρική διαδικασία που στηρίζει τον ιμπεριαλισμό, ο καπιταλισμός είναι ένα παγκόσμιο σύστημα που βασίζεται στη συσσώρευση κεφαλαίου και στη μεταφορά αξίας από τις χώρες του Νότιου Ημισφαιρίου προς τις μητροπόλεις.

Το Ιράν ανήκει στον Παγκόσμιο Νότο. Είναι μια πρώην αποικιοκρατούμενη χώρα που, παρά τη μεγάλη αντίσταση στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό μέσω της επανάστασης του 1979 και τη συνεχή πρόοδό της προς την εθνική απελευθέρωση από τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό, εξακολουθεί να είναι θύμα και να ποινικοποιείται από αυτόν, ακριβώς λόγω της αντίστασής της. Αυτή η ποινικοποίηση πραγματοποιείται μέσω κυρώσεων και αποκλεισμών, χαρακτηρισμών της πολιτικής ηγεσίας, του στρατιωτικού μηχανισμού και των βιομηχανιών της ως τρομοκρατικών, καθώς και μέσω της απομόνωσής της από την παγκόσμια οικονομία. Ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός κλέβει τους εθνικούς πόρους του Ιράν μέσω της φυσικής κατάσχεσης των δεξαμενόπλοιών του, της υποτίμησης του νομίσματός του που οδηγεί σε δραματικό πληθωρισμό, και της υποτίμησης των πόρων του στην παγκόσμια αγορά. Συνοψίζοντας, το Ιράν δεν εξάγει πόρους από άλλους και δεν είναι αποδέκτης μεταφοράς αξίας. Είναι θύμα αποστράγγισης, συμπεριλαμβανομένης της αποστράγγισης πλούτου, της διαρροής εγκεφάλων, του πρόωρου θανάτου του πληθυσμού του, των στρατιωτικών εισβολών κ.λπ.

Το υποθετικό πλαίσιο ότι το Ιράν είναι καπιταλιστικό προϋποθέτει την ύπαρξη μιας διακρατικής καπιταλιστικής τάξης στην οποία το Ιράν είναι δικαιούχος ή συμμετέχων. Προϋποθέτει επίσης την ύπαρξη μιας διακρατικής εργατικής τάξης εκτός του συστήματος του έθνους-κράτους, στο οποίο συνήθως ασκείται η αντιιμπεριαλιστική εθνική απελευθέρωση. Η τάξη έτσι θεωρείται κάτι αφηρημένο, αποσπασμένο από τις γεωγραφικές, παγκόσμιες οικονομικές, φυλετικές, και πολιτικές δυναμικές. Στην πραγματικότητα, το χάσμα πλούτου μεταξύ Βορρά και Νότου αυξάνεται, και δεν μειώνεται, τουλάχιστον από τη δεκαετία του 1970 και μετά. Οι πλουσιότεροι στον κόσμο – οι κάτοχοι του κεφαλαίου – εξακολουθούν να βρίσκονται κατά συντριπτική πλειοψηφία στον Βορρά, στις περιοχές του κόσμου που χαρακτηρίζονται ως λευκές, ενώ η συντριπτική πλειοψηφία των εκμεταλλευόμενων εξακολουθεί να βρίσκεται στον Νότο, τις πιο σκουρόχρωμες περιοχές του κόσμου.

Θεωρώ τον ισχυρισμό για ένα καπιταλιστικό Ιράν ως μια ρητορική κίνηση για να αποσπάσει την προσοχή από τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό και τη βία του εναντίον του Ιράν. Αυτή η κίνηση έχει ως αποτέλεσμα να ενισχύει την ιμπεριαλιστική θέση ότι το Ιράν είναι τρομοκρατικό ή αυταρχικό, παραγκωνίζοντας ουσιαστικά τον ιμπεριαλισμό ως μια αφηρημένη και μη πρωταρχική δύναμη στο Ιράν και στον κόσμο σήμερα. Είναι μία κίνηση αντι-διεθνιστική, αντι-διαλεκτική, αντι-υλιστική και λανθασμένη.

Θα κλείσω προσθέτοντας ότι οι εθνικοί πόροι του Ιράν ελέγχονται σε μεγάλο βαθμό από ιρανικούς κυβερνητικούς θεσμούς. Πρόκειται ουσιαστικά για μια εθνικιστική οικονομία. Ο πλούτος που αποκτήθηκε μέσω του κυβερνητικού ελέγχου αυτών των πόρων χρησιμοποιείται στη συνέχεια για τη χρηματοδότηση προγραμμάτων κοινωνικής ανάπτυξης που, από την Επανάσταση του 1979 και μετά, έχουν βελτιώσει τον αλφαβητισμό, τη βρεφική θνησιμότητα, το προσδόκιμο ζωής, και έχουν μειώσει τη φτώχεια, παράλληλα με την ανάπτυξη ενός εξαιρετικού εθνικού συστήματος υγειονομικής περίθαλψης, το οποίο βασίστηκε στη συνεργασία με την Κούβα και στις γνώσεις που αποκτήθηκαν από αυτήν. Όλα αυτά έχουν επιτευχθεί παρά την επιβολή από τις ΗΠΑ, την Ευρώπη και τον ΟΗΕ ενός από τα πιο αυστηρά καθεστώτα κυρώσεων στην παγκόσμια ιστορία.

4. Πετρέλαιο και κυρώσεις: Οι ΗΠΑ έχουν ιστορικό χρήσης του ελέγχου των πετρελαϊκών πόρων ως όπλου της αυτοκρατορίας, όπως είδαμε πρόσφατα στη Βενεζουέλα. Η οικονομία του Ιράν στραγγαλίζεται από κυρώσεις που αποτελούν μια μορφή οικονομικού πολέμου. Πώς η διαμάχη για το πετρέλαιο του Ιράν και η χρήση κυρώσεων αντικατοπτρίζουν μια ευρύτερη νεοαποικιακή στρατηγική ελέγχου των πόρων και τιμωρίας της κυριαρχίας;

Εδώ, βλέπουμε πώς η αντίσταση εκθέτει τις αντιφάσεις του ιμπεριαλισμού και τις καθιστά ασυμβίβαστες. Από τη μία πλευρά, ναι, οι κυρώσεις αντανακλούν μια ιμπεριαλιστική στρατηγική ελέγχου των πόρων και τιμωρίας της κυριαρχίας. Από την άλλη πλευρά, η επιβολή κυρώσεων δείχνει πόσο οι ΗΠΑ δεν έχουν καταφέρει να εξαλείψουν πραγματικά την αυτοδιάθεση του Ιράν. Εδώ είναι που η αντίφαση είναι πιο εμφανής. Ενώ οι κυρώσεις έχουν ως στόχο να παραλύσουν την ιρανική οικονομία και να δημιουργήσουν δυσκολίες στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων, έχουν επίσης αναγκάσει το Ιράν να αναπτύξει μια εθνική κουλτούρα αυτονομίας που βασίζεται στην ανθεκτικότητα και την εφευρετικότητα. Η αυτονομία του Ιράν εμποδίζει τις κυρώσεις να επιτύχουν τον επιδιωκόμενο στόχο τους. Μπορούμε να μιλήσουμε για το πετρέλαιο και τους άλλους πόρους του Ιράν, αλλά στην πραγματικότητα είναι σημαντικό να ξεκινήσουμε από την κυριαρχική αμυντική ικανότητα του Ιράν. Το Ιράν διαθέτει ισχυρά και κορυφαία, παγκοσμίως, προγράμματα βαλλιστικών πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Αυτές οι ικανότητες αναπτύχθηκαν επί δεκαετίες και προέκυψαν από την έντονη έμφαση στην αυτονομία. Έτσι, η αντίφαση των κυρώσεων πηγάζει πρώτα και κύρια από την αντίσταση και την αυτονομία.

Όσον αφορά τη βιομηχανία πετρελαίου, το Ιράν παραμένει αναμφισβήτητα ένας σταθερός στόχος του ιμπεριαλισμού υπό την ηγεσία των ΗΠΑ. Όπως γνωρίζουμε, η επίθεση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και η παράνομη και βίαιη απαγωγή του Προέδρου Νικολάς Μαδούο και της Πρώτης Μαχήτριας Σίλια Φλόρες υπογραμμίζουν την προσπάθεια των ΗΠΑ να ελέγξουν το πετρέλαιο της Βενεζουέλας. Αλλά δείχνει επίσης πώς κάθε άλλος μηχανισμός που είχαν χρησιμοποιήσει οι ΗΠΑ μέχρι σήμερα έχει αποτύχει, και μένει να δούμε αν ακόμη και η απαγωγή θα λειτουργήσει στον έλεγχο της πετρελαϊκής βιομηχανίας της Βενεζουέλας.

Πέρα από αυτό, πρέπει επίσης να σημειώσουμε ότι ολόκληρος ο λόγος γύρω από το πετρέλαιο μερικές φορές συσκοτίζει τις πραγματικές επιπτώσεις των κυρώσεων. Οι κυρώσεις στοχεύουν σκόπιμα τους απλούς ανθρώπους. Οι άνθρωποι στο Ιράν δεν έχουν πρόσβαση σε φάρμακα που σώζουν ζωές λόγω των κυρώσεων, για παράδειγμα. Ωστόσο, το Ιράν αντέχει, όπως και η Βενεζουέλα.

5. Η «διασπορά» ως όπλο: Αν και αναγνωρίζουμε ότι ορισμένα στρώματα του πληθυσμού έχουν παράπονα, όπως αναφέρθηκε στην απάντησή σας στην πρώτη ερώτηση, τα δυτικά κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης εστιάζουν σε μεγάλο βαθμό στη διασπορά, της δίνουν βήμα και την παρουσιάζουν ως τη μόνη που γνωρίζει τα πραγματικά γεγονότα. Μπορείτε να μιλήσετε για το ρόλο της διασποράς στον αυτοκρατορικό πυρήνα στη νομιμοποίηση των ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων; Πώς η χρήση της διασποράς ως όπλου με το σλόγκαν «ας ακούσουμε έναν Ιρανό να μιλήσει για το Ιράν» αποτελεί μια επιφανειακή χρήση της πολιτικής ταυτότητας, καμουφλαρισμένη σε μια οριενταλιστική πλαισίωση ενός υποτιθέμενου υποτελούς που μιλάει;

Ομοίως, η έννοια της διασποράς ως αφηρημένης κατηγορίας διευκολύνει την ποινικοποίηση, την απομόνωση και την εκμετάλλευση του Ιράν από τις ΗΠΑ. Οι Ιρανοί τόσο στο Ιράν όσο και σε όλο τον κόσμο είναι διαφορετικοί και έχουν ποικίλες απόψεις για την ιρανική πολιτική, αλλά σε γενικές γραμμές υποστηρίζουν την ιρανική κυβέρνηση ενάντια στον ιμπεριαλισμό των ΗΠΑ. Αυτή η υποστήριξη φάνηκε κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου, όταν Ιρανοί σε όλο τον κόσμο υπερασπίστηκαν την κυριαρχία του κράτους ενάντια στην επίθεση του Ισραήλ, που υποστηρίχθηκε από τις ΗΠΑ. Επιδείχθηκε ξανά τον Ιανουάριο, όταν εκατομμύρια άνθρωποι στο Ιράν διαδήλωσαν στους δρόμους πολλών πόλεων σε ένδειξη διαμαρτυρίας ενάντια στον αστικό πόλεμο των Σιωνιστών και των ΗΠΑ.

Αυτό που νοείται ως «ιρανική διασπορά» περιλαμβάνει μια μικρή ομάδα οργανώσεων που δημιουργήθηκαν και/ή χρηματοδοτήθηκαν από το Εθνικό Ίδρυμα για τη Δημοκρατία της CIA. Περιλαμβάνει επίσης διαμορφωτές της κοινής γνώμης που επιδιώκουν μια μορφή Περεστρόικας στο Ιράν, παρόμοια με αυτή που επιβλήθηκε στην ΕΣΣΔ, η οποία τελικά επέτρεψε τη λεηλασία των οικονομιών της Ρωσίας και της Ανατολικής Ευρώπης από τη Δύση, οδήγησε σε εμφύλιο πόλεμο, βαλκανιοποίηση και τον θάνατο περίπου 17 εκατομμυρίων ανθρώπων, όπως υποστηρίζεται στο άρθρο «Νεοφιλελεύθερο Ολοκαύτωμα» του Paweł Wargan.

Σε αυτό το πλαίσιο, φράσεις όπως «Ας ακούσουμε την άποψη ενός Ιρανού» και «δύο πράγματα μπορούν να είναι αληθινά ταυτόχρονα» είναι κοινοτοπίες που έχουν ως στόχο να προωθήσουν τους στόχους του αμερικανικού ιμπεριαλισμού κατά του Ιράν. Αφαιρούν το πλαίσιο, τη συγκυρία, την ιστορία, τις διαλεκτικές διαδικασίες και τις υλικές σχέσεις. Αντικαθιστούν την πολιτική και οικονομική ανάλυση με την ταυτότητα και τις εντυπώσεις.

6. Η τριάδα του Ιμπεριαλισμού, του Σιωνισμού και της Αντίδρασης: Γιατί οι σιωνιστές, η αντιδραστική ιρανική διασπορά και οι ΗΠΑ επωφελούνται από την αποσταθεροποίηση του Ιράν; Μπορείτε να μιλήσετε για τις τεκμηριωμένες περιπτώσεις της CIA, της Μοσάντ και των τοπικών λειτουργών τους (πληρωμένοι πράκτορες ή μεμονωμένοι παράγοντες που ενεργούν για λογαριασμό των ιμπεριαλιστικών-σιωνιστικών συμφερόντων) που επιδεινώνουν την απώλεια ζωών και περιουσιών;

Η ιστορία της εμπλοκής της CIA στο Ιράν ξεκινά με τα γεγονότα που οδήγησαν στο πραξικόπημα του 1953, το οποίο ανέτρεψε τον δημοκρατικά εκλεγμένο πρωθυπουργό Μοχάμεντ Μοσάντεκ. Το ζήτημα του πετρελαίου είναι και πάλι σχετικό εδώ, επειδή ο Μοσάντεκ επεδίωξε να εθνικοποιήσει την πετρελαϊκή βιομηχανία του Ιράν σε βάρος της Anglo-Iranian Oil Company, μιας βρετανικής εταιρείας. Η εθνικοποίηση του πετρελαίου είχε ευρεία λαϊκή υποστήριξη σε όλο το Ιράν. Αντίθετα, οι Βρετανοί αρχικά προσπάθησαν να ανατρέψουν τον Μοσάντεκ χωρίς τη βοήθεια των ΗΠΑ, αλλά πέτυχαν μόνο με τη CIA να ενορχηστρώνει την επιχείρηση τον Αύγουστο του 1953 (πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι η αρχική απόπειρα πραξικοπήματος των ΗΠΑ απέτυχε επίσης). Μέρος αυτής της επιχείρησης περιελάμβανε την πληρωμή τοπικών λειτουργών από τη CIA για να συμμετάσχουν σε ταραχές ως αντιπερισπασμό, ενώ το στρατιωτικό προσωπικό τοποθετήθηκε σε θέση να πολιορκήσει τον Μοσάντεκ. Έτσι, οι «ταραχές» που έχουμε δει το 2026 έχουν ιστορικό προηγούμενο.

Με την επαναφορά του Σάχη Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί μετά το πραξικόπημα, οι ΗΠΑ ανέλαβαν ουσιαστικά τον έλεγχο της πετρελαϊκής βιομηχανίας του Ιράν. Ο Σάχης, εν τω μεταξύ, ανέπτυξε ένα εκτεταμένο αστυνομικό κράτος, υποστηριζόμενο από τη μυστική αστυνομία του, τη SAVAK. Τόσο η CIA όσο και η Μοσάντ είχαν στενές σχέσεις με τη SAVAK, μεταξύ άλλων και μέσω της εκπαίδευσης Ιρανών πρακτόρων. Δεν αποτελεί λοιπόν έκπληξη το γεγονός ότι ο γιος του πρώην Σάχη, Ρεζά Παχλαβί, προσεγγίζει επίσης τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Όταν ξεκίνησαν οι εχθροπραξίες (εξεγέρσεις) που ενορχήστρωσε η Μοσάντ, ήταν ο Ρεζά Παχλαβί που κήρυξε τον πόλεμο και κάλεσε ακόμη και τις ΗΠΑ να βομβαρδίσουν το Ιράν. Αυτοί οι μοναρχικοί αντεπαναστάτες είναι άμεσα υπεύθυνοι για τη βία και τους θανάτους που σημειώθηκαν στο Ιράν κατά τη διάρκεια του αστικού πολέμου. Και πρέπει να είμαστε σαφείς ότι είναι απόλυτα οπορτουνιστές, πρόθυμοι να παραδώσουν το Ιράν στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, αν αυτό σημαίνει ότι μπορούν να λειτουργήσουν ως πιστές μαριονέτες του ιμπεριαλισμού.

7. Αντίσταση στην ξένη επέμβαση: Ποιοι είναι οι συγκεκριμένοι κίνδυνοι αυτής της «αμερικανο-σιωνιστικής παρέμβασης» στο Ιράν σήμερα και πώς θα μπορούσε να μετατρέψει το Ιράν από πόλο περιφερειακής αντίστασης σε κράτος-πελάτη, ιδίως όσον αφορά τον έλεγχο του πετρελαίου του; Πώς μπορούν τα δίκτυα αλληλεγγύης στο εξωτερικό να εκφράσουν μια σαφή και αδιαμφισβήτητη αντίθεση στην ξένη στρατιωτική επέμβαση, τις κυρώσεις και τον υβριδικό πόλεμο;

Ο πρωταρχικός στόχος του ιμπεριαλισμού υπό την ηγεσία των ΗΠΑ στο Ιράν είναι να τερματίσει την υποστήριξή του στην παλαιστινιακή αντίσταση και τη συμμετοχή του στον Άξονα της Αντίστασης, και να αποσπάσει τον έλεγχο των ιρανικών πόρων από την ιρανική κυβέρνηση και να τον μεταφέρει στα χέρια των μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών του Βορρά, κοινώς αποκαλούμενων «Big Oil». Είναι τόσο απλό. Αυτό θα οδηγούσε σε μαζική υποανάπτυξη σε όλους τους τομείς της κοινωνικής και πολιτικής ζωής, όχι μόνο στο Ιράν, αλλά σε ολόκληρη την περιοχή. Προτρέπω όλους να διαβάσουν τον Walter Rodney για να κατανοήσουν αυτή τη διαδικασία.

Έτσι, η απάντηση σε αυτό το ερώτημα είναι επίσης αρκετά απλή. Απλά πείτε «όχι» στις κυρώσεις κατά του Ιράν, «όχι» στον πόλεμο κατά του Ιράν, ζητήστε το τέλος της αμερικανικής ανάμειξης και του ιμπεριαλισμού, ζητήστε μια ελεύθερη Παλαιστίνη από τον ποταμό μέχρι τη θάλασσα. Διαφορετικά, διακινδυνεύουμε το τέλος του τελευταίου ανεξάρτητου και κυρίαρχου κράτους στη Δυτική Ασία, του μοναδικού κράτους που διαθέτει προϋπολογισμό για την υποστήριξη της παλαιστινιακής αντίστασης και της περιφερειακής αντίστασης. Κινδυνεύουμε να καταλήξουμε σε πλήρη κατάκτηση της Δυτικής Ασίας και των πολλών πόρων της από τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό. Κινδυνεύουμε να επεκταθεί η σιωνιστική γενοκτονία σε ολόκληρη την περιοχή. Τα παραδείγματα της Παλαιστίνης, της Συρίας και της Λιβύης έχουν δυστυχώς αποδείξει ότι αν δεν αντισταθούμε στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό, κινδυνεύουμε να χάσουμε την ίδια μας τη ζωή.

8. Ιράν, Άξονας Αντίστασης και Πολυπολικότητα: Γιατί το Ιράν χαρακτηρίζεται ως «τρομοκρατικό κράτος»; Τι ρόλο παίζει στην καταπολέμηση του ιμπεριαλισμού στη Δυτική Ασία (και σε μεγάλο μέρος του κόσμου); Πώς το Ιράν συμβάλλει στην παρακμή του αμερικανικού ιμπεριαλισμού και στην άνοδο της πολυπολικότητας;

Ο 12ήμερος πόλεμος απέδειξε τον καίριο ρόλο του Ιράν στην πρόκληση και τελικά στην ήττα του Ισραήλ. Πρέπει να είμαστε σαφείς ότι, παρά την απρόκλητη επίθεση εναντίον του Ιράν τον Ιούνιο του περασμένου έτους, η Ισλαμική Δημοκρατία ανέκαμψε γρήγορα και επέβαλε στους Σιωνιστές μια στρατηγική ήττα κατά τη διάρκεια των επόμενων δώδεκα ημερών. Μέχρι το τέλος του πολέμου, το Ισραήλ είχε καλέσει τις ΗΠΑ να παρέμβουν χτυπώντας τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν και στη συνέχεια να ζητήσουν κατάπαυση του πυρός. Και τώρα, καθώς περιμένουμε να δούμε αν οι ΗΠΑ θα επιτεθούν ξανά στο Ιράν, εμφανίζονται αναφορές από τα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης ότι ο Νετανιάχου είπε στον Τραμπ ότι το Ισραήλ δεν είναι έτοιμο να αμυνθεί σε περίπτωση που το Ιράν ανταποκριθεί. Αυτές οι αναφορές μπορεί να αποτελούν μέρος του ψυχολογικού πολέμου, αλλά το θέμα παραμένει ότι το Ιράν προκάλεσε σημαντική ζημιά στη σιωνιστική οντότητα.

Όλα αυτά για να πούμε ότι, αν το Ισραήλ καταρρεύσει, ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός δεν έχει καμία πιθανότητα στην περιοχή της Δυτικής Ασίας. Αυτά είναι τα διακυβεύματα μιας ιρανικής νίκης επί των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Ο κόσμος γνωρίζει πλέον ποια είναι τα πραγματικά τρομοκρατικά κράτη, παρά όλους τους πόρους που διαθέτουν οι σιωνιστές-ιμπεριαλιστές για να διαδώσουν προπαγάνδα σχετικά με την παλαιστινιακή αντίσταση, το Ιράν και τον υπόλοιπο Άξονα της Αντίστασης. Οι ιμπεριαλιστές έχουν ήδη χάσει τον πόλεμο της αφήγησης, και πρέπει να είμαστε σαφείς σε αυτό.

Τέλος, το Ιράν αντικατοπτρίζει απόλυτα την άνοδο της πολυπολικότητας, τόσο στην περιοχή όσο και στον κόσμο. Ωστόσο, το Ιράν δείχνει επίσης ότι η πολυπολικότητα δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς εθνική απελευθέρωση. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1960, η Σοβιετική Ένωση συμμάχησε με τα εθνικά απελευθερωτικά κινήματα σε όλο τον κόσμο. Με αυτόν τον τρόπο, υπονόμευσε επίσης την αμερικανική αυτοκρατορική ηγεμονία. Τώρα βιώνουμε ένα παρόμοιο φαινόμενο. Η δυναμική προς την εθνική απελευθέρωση στη Δυτική Ασία, τη Δυτική Αφρική και, θα έλεγα, πολύ σύντομα και σε άλλα μέρη του κόσμου, τροφοδοτεί την πολυπολικότητα. Αντίστροφα, η πολυπολικότητα δίνει χώρο στα κινήματα εθνικής απελευθέρωσης. Για παράδειγμα, ο αμυντικός πόλεμος της Ρωσίας κατά του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία συνέβαλε στη δημιουργία των συνθηκών που οδήγησαν στην επιχείρηση «Al Aqsa Flood». Η υποστήριξη της Ρωσίας και της Κίνας προς τη Συμμαχία των Κρατών του Σαχέλ έχει βοηθήσει αυτές τις χώρες να αντέξουν τις επιθέσεις των αντεπαναστατικών δυνάμεων μέχρι σήμερα. Εν ολίγοις, δεν μπορούμε να μιλάμε για πολυπολικότητα χωρίς να αναδείξουμε εξίσου την εθνική απελευθέρωση στον αγώνα ενάντια στον ιμπεριαλισμό.

Ο Navid Farnia είναι μελετητής των Αφροαμερικανικών Σπουδών. Η έρευνά του διερευνά ευρέως τη σχέση μεταξύ της φυλετικής καταπίεσης στις Ηνωμένες Πολιτείες και του αμερικανικού ιμπεριαλισμού, με έμφαση στα επαναστατικά κινήματα και τις αντεπαναστατικές αντιδράσεις. Το χειρόγραφο του βιβλίου του Navid, National Liberation in an Imperialist World: Race, Counterrevolution, and the United States (Εθνική Απελευθέρωση σε έναν Ιμπεριαλιστικό Κόσμο: Φυλή, Αντεπανάσταση και οι Ηνωμένες Πολιτείες), ανατρέχει στην εξέλιξη της εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Πολιτειών, εξετάζοντας τον τρόπο με τον οποίο οι αξιωματούχοι των Ηνωμένων Πολιτειών ανταποκρίθηκαν στα κινήματα εθνικής απελευθέρωσης στο εσωτερικό και στο εξωτερικό από τη δεκαετία του 1950 έως τη δεκαετία του 1980. Ο Navid έχει επίσης γράψει για τον αντίκτυπο των οικονομικών κυρώσεων που επέβαλαν οι Ηνωμένες Πολιτείες στις χώρες του Τρίτου Κόσμου, την εμφάνιση μιας πολυπολικής παγκόσμιας τάξης, τον ηγέτη της απελευθέρωσης της Νότιας Αφρικής Chris Hani και τις περιφερειακές δυναμικές του συνεχιζόμενου αγώνα για την απελευθέρωση της Παλαιστίνης. Ο Navid είναι μέλος της Αντιιμπεριαλιστικής Συλλογικότητας Ακαδημαϊκών.

Η Nina Farnia είναι καθηγήτρια νομικής και ιστορικός του δικαίου, η έρευνα της οποίας αποκαλύπτει τον ρόλο του ιμπεριαλισμού στο αμερικανικό δίκαιο και την αμερικανική πολιτική. Το επόμενο βιβλίο της έχει τίτλο Imperialism and Resistance (Στάνφορντ Πανεπιστημιακές Εκδόσεις 2026) και βασίζεται στη διατριβή της, Imperialism in the Making of U.S. Law, 1940-2008, η οποία κέρδισε το βραβείο Julien Mezey Dissertation Award 2023 από την Ένωση για τη Μελέτη του Δικαίου, του Πολιτισμού και των Ανθρωπιστικών Επιστημών. Η Νίνα είναι μέλος της Συλλογικότητας Μελετητών Αντι-Ιμπεριαλισμού.

* Λεζάντα κεντρικής εικόνας: Διαμαρτυρίες για τον πόλεμο/ειρήνη στο Ιράν, Βοστώνη, 2020. Πηγή εικόνας: Kai Media μέσω Wikimedia.